Volgende week vrijdag is het Black Friday. Met al die mooie aanbiedingen, is het het perfecte moment om Sinterklaas en kerstinkopen te doen. Helaas betekent dat ook een grote kans voor oplichters om daarvan te profiteren. Een echt koopje en een nep koopje zien er op het eerste gezicht namelijk precies hetzelfde uit.
Dat is geen overdrijving. De ACM, de Consumentenbond, het Juridisch Loket, de Fraudehelpdesk en de politie waarschuwen dit jaar samen voor nepwebshops. Alleen bij de Fraudehelpdesk kwamen sinds begin dit jaar al bijna 12.000 klachten binnen over frauduleuze webwinkels. En het gemiddelde schadebedrag per slachtoffer is met 15 procent gestegen.
In deze blog leg ik uit hoe u een webshop checkt voordat u bestelt. Daarna vertel ik over een nieuwe truc waar de Fraudehelpdesk sinds kort voor waarschuwt.
Waarom het steeds lastiger wordt
Veel mensen komen bij een nepwebshop terecht via een advertentie op sociale media. Een mooie aanbieding, een klik, en u zit in een winkel die er betrouwbaar uitziet. Dat uiterlijk is steeds makkelijker na te maken, want met behulp van AI maken oplichters in korte tijd overtuigende websites, productfoto’s en zelfs nepreviews.
Daarnaast zijn er webshops die de producten zelf niet op voorraad hebben, maar ze rechtstreeks vanuit het buitenland laten verzenden, vaak vanuit China. Dat is niet altijd oplichting, maar de klachten gaan er wel vaak over. Het product ziet er anders uit dan op de foto, het duurt weken voor het binnen is, en terugsturen blijkt lastig.
Zo checkt u een webshop
Zoek op reviews, en niet alleen op de webshop zelf
Typ de naam van de webshop in Google met het woord ‘reviews’ of ‘Trustpilot’ erachter, en doe hetzelfde met het webadres. Kijk ook naar meerdere reviewsites. Beoordelingen die op de webshop zelf staan kunnen namelijk nep zijn.
Kijk goed naar het webadres
Staat er een extra woord of een rare toevoeging in de naam van een bekend merk? Hoe u dat herkent heb ik uitgelegd in mijn blog over het herkennen van een onveilige website.
Is de aanbieding te mooi om waar te zijn?
Een merkproduct voor de helft van de prijs, bij een webshop die u niet kent, is bijna nooit een toevalstreffer.
Zoek de contactgegevens
Een echte webshop heeft een adres, een telefoonnummer en een KvK-nummer. Ontbreekt dat, of is er alleen een formulier, dan is dat een reden om af te haken.
Gebruik eventueel AI als hulp.
U kunt een AI zoals ChatGPT, Copilot of Claude vragen om een webshop te beoordelen. AI kan namelijk erg snel herkennen of een website er verdacht uitziet en/of vreemde kwaliteiten heeft. Zoals ik in mijn blog over ChatGPT al zei, kan AI dingen missen of verkeerd inschatten. Controleer het antwoord dus altijd zelf.
Nieuw: een paar cent betalen, en dan een duur abonnement
Dit is een truc waar de Fraudehelpdesk sinds kort voor waarschuwt, en het is slim bedacht. Via e-mail, WhatsApp, pop-ups of een advertentie krijgt u een bericht. U heeft een prijs gewonnen, er ligt een pakketje waarvoor u nog verzendkosten moet betalen, u krijgt korting, of u moet uw gegevens bevestigen. Soms wordt zelfs een handleiding voor een nieuw apparaat aangeboden waarvoor u eerst moet betalen.
Het bedrag dat u moet overmaken lijkt onschuldig. Soms gaat het om één cent. U klikt op een link of scant een QR-code en vult uw betaalgegevens in, vaak die van uw creditcard.
Wat u dan niet ziet, is dat u hiermee ongemerkt een betaald abonnement afsluit. Daarna worden er veel hogere bedragen van uw rekening afgeschreven. Een laag bedrag zegt dus niets over hoe veilig een betaling is.
Wat als u al heeft geklikt of betaald?
Schrik niet te veel, dit kan iedereen overkomen. Dit zijn de stappen die de Fraudehelpdesk adviseert.
Neem zo snel mogelijk contact op met de Fraudehelpdesk voor persoonlijk advies. Voer een virusscan uit op uw apparaat. Heeft u een wachtwoord ingevuld, verander het dan meteen en zet tweestapsverificatie aan. Een wachtwoordmanager helpt daar goed bij, zoals ik eerder beschreef. En heeft u bankgegevens ingevuld, bel dan uw bank of creditcardmaatschappij.
Controleer daarnaast uw afschrijvingen, ook als u maar een paar cent heeft betaald. Zo ziet u snel of er ongemerkt een abonnement is afgesloten.
Conclusie
Black Friday is niet gevaarlijk, maar oplichters weten dat u dan sneller klikt. Haast is het belangrijkste wapen van een oplichter. Het advies van de organisaties is kort en goed: eerst checken, dan bestellen. Een paar minuten controleren kost weinig en kan u veel ellende besparen.
Heeft u een webshop gevonden waar u twijfels over heeft? Stuur de naam gerust via de contactpagina, dan kijk ik met u mee.



